Sztuka trudnych rozmów – jak mówić, by budować relacje

8 kwietnia w sali widowiskowej Biblioteki Głównej przy ul. Jana Pawła II 55 odbyło się spotkanie „Trudne rozmowy w pracy i w domu”. Interaktywny wykład poprowadziła Ewa Mażul – trenerka komunikacji, mediatorka oraz autorka publikacji poświęconych relacjom i porozumiewaniu się.

Wydarzenie zgromadziło osoby zainteresowane rozwijaniem kompetencji komunikacyjnych zarówno w życiu zawodowym, jak i prywatnym. Spotkanie miało angażujący charakter – po krótkim wprowadzeniu teoretycznym uczestnicy aktywnie włączali się w rozmowę, dzieląc się własnymi doświadczeniami i przykładami z codziennego życia.

Jednym z ważniejszych wątków była refleksja nad tym, dlaczego rozmowy stają się trudne oraz skąd biorą się konflikty. Prowadząca zwróciła uwagę na to, że żyjemy w różnych „bańkach świadomości”, które wpływają na sposób postrzegania rzeczywistości i komunikowania się z innymi, co często prowadzi do konfliktów.

W części teoretycznej omówiono pięć poziomów świadomości, które determinują styl komunikacji:

• czerwony – oparty na dominacji, złości i agresji, bez próby analizy problemu;
• bursztynowy – związany z hierarchią i sztywnymi zasadami, gdzie pojawia się przemoc manipulacyjna (np. wzbudzanie wstydu, lęku czy poczucia winy);
• pomarańczowy – nastawiony na rywalizację i indywidualizm, charakteryzujący się asertywnością i empatią poznawczą;
• zielony – skoncentrowany na wspólnocie i wartościach emocjonalnych;
• turkusowy – oparty na pełnowymiarowej empatii, życzliwości i uwzględnianiu potrzeb obu stron.

Jak podkreślono, wszystkie te poziomy są obecne w społeczeństwie, a sposób, w jaki się komunikujemy, jest ściśle związany z tym, do którego z nich się odwołujemy.

W trakcie spotkania dużo uwagi poświęcono również relacjom – szczególnie na linii dorosły–dziecko. Podkreślono, jak istotny jest sposób spędzania czasu z dzieckiem oraz komunikaty, jakie do niego kierujemy. Prowadząca zaznaczyła, że nasze działania są strategiami służącymi zaspokajaniu potrzeb, a ich uświadomienie i wyrażanie pozwala lepiej rozumieć siebie i innych, a tym samym ograniczać konflikty.

Istotnym elementem wykładu było także rozróżnienie między konfliktem a przemocą. Konflikt – jako zjawisko naturalne – może być rozwiązany poprzez dialog i współpracę, natomiast przemoc wymaga wsparcia z zewnątrz. Temat ten wzbudził duże zainteresowanie uczestników i stał się punktem wyjścia do pytań oraz dyskusji.
Podczas spotkania uczestnicy mogli przyjrzeć się własnym sposobom komunikacji i zrozumieć ich wpływ na relacje. Jednym z kluczowych przesłań wydarzenia była myśl, że celem rozmowy nie jest przeforsowanie własnych racji, lecz budowanie porozumienia, w którym potrzeby wszystkich stron zostają zauważone i uwzględnione.

Spotkanie uświadomiło nam, jak ważna, choć często wymagająca, jest umiejętność prowadzenia trudnych rozmów w sposób świadomy, empatyczny i oparty na dialogu.